Επικαιρότητα

Ξέρω ότι το ερώτημα προκαλεί, στην καλύτερη περίπτωση, σκεπτικισμό και απόρριψη τόσο από τη δεξιά όσο και την αριστερή πλευρά του πολιτικού φάσματος. Οι αιτιολογίες ποικίλουν: Από εννοιολογικές συγχύσεις και παρανοήσεις μέχρι ιδεολογικές αγκυλώσεις σχημάτων και προσώπων που έχουν μείνει προσκολλημένοι στα προτάγματα του προηγούμενου αιώνα, ο επαγγελματισμός στην πολιτική αντιμετωπίζεται καχύποπτα.

Εάν πριν από 10-15 χρόνια στοιχημάτιζε κανείς ότι μια μεταρρύθμιση που θα αποκλειόταν να συμβεί στην Ελλάδα θα ήταν η διαφοροποιημένη αμοιβή των δημοσίων υπαλλήλων με βάση στόχους που περιλαμβάνονται σε σχέδια δράσης, θα ήταν σίγουρα κερδισμένος.

Ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ επεσήμανε ότι το Δημόσιο δεν είναι ελκυστικό, αφού 50% εκείνων που συμμετέχουν στους διαγωνισμούς του Δημοσίου δεν αποδέχονται τον διορισμό τους. Μάλιστα, μια επιπλέον διάσταση του προβλήματος που πρέπει να ληφθεί υπόψη από τους κρατούντες, είναι ότι το Δημόσιο προσελκύει, περισσότερο, υποψήφιους με χαμηλά προσόντα παρά υποψήφιους με υψηλή εξειδίκευση.

Συζητείται στις Επιτροπές της Βουλής το σχέδιο νόμου του Υπουργείου κλιματικής κρίσης και πολιτικής προστασίας με τίτλο «Αναδιάρθρωση Πολιτικής Προστασίας - Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών» που δόθηκε στη δημόσια διαβούλευση (προκοινοβουλευτική) από τις 15-29 Νοεμβρίου.

Το τελευταίο διάστημα σημειώθηκε μια κάποια κινητικότητα σε σχέση με την αντιμετώπιση των κρίσεων και καταστροφών στη χώρα μας.  Αρχής γενομένης από την διερεύνηση του δυστυχήματος των Τεμπών που κυριάρχησε το δίλημμα εάν είναι προσφορότερη ηπροανακριτική η η εξεταστική των πραγμάτων επιτροπή της Βουλής, ακολούθησε η ενημέρωση-συζήτηση περί των καταστροφών της Θεσσαλίας στην οποία αντηλλάγησαν απόψεις μεταξύ των κομμμάτων και δόθηκε σε προκοινοβουλευτικη διαβούλευση ένας «νέος» νόμος για την Πολιτική Προστασία (που συμπληρώνει και διορθώνει μερικά άρθρα ενός νόμου της ίδιας κυβέρνησης, του 4662/20 που έμεινε ανεφάρμοστος).

Η Ελλάδα μπορεί να χρησιμοποιήσει τα μέσα αυτά για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της εκτεταμένης διαφθοράς, της ψηφιακής μετάβασης (ιδίως,δε, της ασφάλειας των ψηφιακών συστημάτων της) και της ανάπτυξης διοικητικής ηγεσίας.

Eπειδή η βελτίωση του συντονισμού των ενεργειών των φορέων που έχουν την ευθύνη της αντιμετώπισης των κρίσεων και των καταστροφών είναι μόνιμο ζητούμενο των ειδικών, ανέτρεξα στην εγκεκριμένη κι ακολουθούμενη δημόσια πολιτική που αφορά τις πλημμύρες και εκπορεύεται από την μετονομασθείσα σε Υπουργείο, Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.

To σχέδιο νόμου που ανακοίνωσε η υπουργός Εσωτερικών για την επιλογή των διοικήσεων ορισμένων δημοσίων νομικών προσώπων μου έφερε στο νου τον «αυξητισμό», μια τάση στην διοικητική επιστήμη που υποστηρίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να γίνονται σταδιακά ώστε οι πολιτικο-κοινωνικοί κραδασμοί να απορροφώνται ευκολότερα. Στην δική μας περίπτωση, όμως, όταν ο δυτικός ορθολογισμός του αυξητισμού συναντά την ραθυμία του οθωμανικού «γιαβάς-γιαβάς», τότε έχουμε μια συνταγή αποτυχίας των μεταρρυθμίσεων.

Διάλεξα να βάλω στον τίτλο του άρθρου μου την επική ατάκα του παλαίμαχου ποδοσφαιριστή Βαμβακούλα για να δείξω την δομολαγνεία που εκδηλώνεται στην περίπτωση διαχείρισης των φυσικών καταστροφών. Για τα πάντα, από την ρύθμιση ενός τοπικού θέματος μικρής εμβέλειας (πχ. να κόψουμε ένα δέντρο η να γκρεμίσουμε ένα ερείπιο που κινδυνεύει να πέσει να μας πλακώσει) πρέπει να ορίσουμε ένα άτομο ως «υπεύθυνο» να το κάνει.

Από το «έστειλα φαξ» μέχρι το σχέδιο Δάρδανος ΙΙ, ο εμπειρογνώμονας δημόσιας διοίκησης Παναγιώτης Καρκατσούλης εξηγεί τα κενά της πολιτικής προστασίας στην Ελλάδα

Η καθυστερημένη αντίδραση της Αστυνομίας στην επίθεση των Κροατών χούλιγκαν που είχε ως αποτέλεσμα την δολοφονία του Μιχάλη Κατσουρή, ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά διοικητικών-πολιτικών σφαλμάτων και παραλείψεων. Σ’ αυτές συγκαταλέγονται οι απώλειες από τις πυρκαγιές για τις οποίες πολλοί είχαμε την αίσθηση ενός τραυματικού deja vu και το δυστύχημα των Τεμπών. Κι αυτά προστίθενται στην  λειτουργία των νοσοκομείων που εξακολουθεί να είναι προβληματική και στις εστίες ανομίας στα πανεπιστήμια.

Η συζήτηση θα ήταν παραγωγική εάν τα κόμματα και η ίδια η Αστυνομία «εκμεταλλεύονταν» το τραγικό γεγονός για να ανοίξουν μια ουσιαστική και ειλικρινή συζήτηση για το τι είδους ηγεσία της Αστυνομίας θέλουμε και μπορούμε να έχουμε. Πολύς ο θόρυβος τις προηγούμενες ημέρες για τις ευθύνες της Ελληνικής Αστυνομίας, και, ιδίως, της ηγεσίας της. Τις αρνητικές αξιολογικές κρίσεις συνόδευσαν κάποιες διοικητικές διαδικασίες (ΕΔΕ) προκειμένου να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συνέβη και ποια είναι η ευθύνη των αρμοδίων.

Πολλοί εξ ημών που ασχολούμαστε, κατ’ επάγγελμα, με την δημόσια πολιτική (προσοχή: όχι με την επαγγελματική, πρακτική πολιτική αλλά, με την άλλη, την επιστημονική), κατά την προεκλογική περίοδο, σιωπούμε.

Η νέα κυβέρνηση έχει τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα: Είναι πληθωρική (63 άτομα, εν συνόλω, με 23 υπουργούς, 4 αναπληρωτές, 35 υφυπουργούς και έναν κυβερνητικό εκπρόσωπο), αποτελείται, ιδίως, από κομματικά στελέχη που απέκτησαν την εμπειρία της διακυβέρνησης «εν τω στρατεύματι», κι εποπτεύεται από ένα ενδιάμεσο όργανο-σώμα που μεσολαβεί, ουσιαστικά, μεταξύ αυτής και του πρωθυπουργού.

Ακούγοντας τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης ήρθε στο νου μου η κινέζικη παροιμία που λέει: «Αν θες να χορτάσεις έναν άνθρωπο, για μία μέρα, δώστου ένα ψάρι. Αν θες να τον χορτάσεις, για μια ζωή, μάθε του ψάρεμα».

Ο Παναγιώτης Καρκατσούλης και ο Ξενοφών Κοντιάδης σχολιάζουν τον νέο νόμο για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και διαχείριση κινδύνων στον δημόσιο τομέα.

Με την κακοκαιρία «Barbara» ενέσκηψε και το ιδιαίτερο στυλ πολιτικής που έχει εδραιωθεί, ειδικά για την Πολιτική Προστασία, τα τελευταία χρόνια. Αφορά τις «υπηρεσιακές συσκέψεις». Απ’ αυτές προκύπτει, πάντα, ότι ο κρατικός μηχανισμός είναι πανέτοιμος για να αντιμετωπίσει οιαδήποτε απειλή. Πέραν αυτής της διαβεβαίωσης δεν παρέχονται άλλα ουσιαστικά δεδομένα. Στην περίπτωση της "Babrbara" μάθαμε ότι θα μοιραστεί αλάτι και στους πολίτες να το ρίξουν μπροστά από το σπίτι τους, όπως και ότι η αστυνομία θα ερευνά εάν οι οδηγοί που αψήφισαν την κακοκαιρία, έχουν αλυσίδες.

Στα δέκα σημεία που ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας ανέφερε, στην χθεσινή του ομιλία, ως σημαντικά για να αποκτήσει η Ελλάδα την κοινωνικο-οικονομική σταθερότητα που θα της επιτρέψει να μην διακινδυνεύσει τις κατακτήσεις των τελευταίων χρόνων, συμπεριέλαβε και την «αντίσταση της γραφειοκρατίας στη δημόσια διοίκηση».

Η κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα ένα σχέδιο νόμου για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και τη διαχείριση κινδύνων στον δημόσιο τομέα. Ενώ, όμως, το θέμα της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης είναι ιδιαίτερης αξίας και σημασίας για την ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα μας- και μάλιστα, εν μέσω αλλεπάλληλων κρίσεων και απειλών- δεν είναι ούτε γνωστό ούτε εύκολο.

Τις τελευταίες ημέρες, επ’ ευκαιρία της αποκάλυψης των παιδοβιαστών και προαγωγών του Κολωνού, αναπτύσσεται μια συζήτηση που αναδείχνει ορισμένα στοιχεία γενικότερου ενδιαφέροντος για την ποιότητα των κοινωνικών δεσμών και της κοινωνικής πολιτικής καθώς και για τον ρόλο των κανόνων στο κράτος δικαίου.