Επικαιρότητα

Στη χώρα μας κανένα σημαντικό γεγονός με κοινωνικές, πολιτικές,  οικονομικές επιπτώσεις δεν αναλύεται ως προς την διοικητική του πλευρά. Αυτή συμπαρασύρεται και επικαλύπτεται από την πολιτική είτε την οικονομική ανάλυσή του. Με τον τρόπο αυτόν χάνουμε, όμως, μια σημαντική πηγή πληροφόρησης για τα προβλήματά μας.

Όταν μπήκαμε στην ενισχυμένη εποπτεία η τότε κυβέρνηση πανηγύριζε για το τέλος των μνημονίων. Τώρα που βγαίνουμε από την ενισχυμένη εποπτεία είναι η σειρά της παρούσας κυβέρνησης να πιστωθεί το «επίτευγμα».

Όσοι από μας συμφωνούν, χρόνια τώρα, ότι το δημοσιονομικό ου μην αλλά και το οικονομικό πρόβλημα της χώρας αντανακλούν βαθύτερα προβλήματα ποιότητας θεσμών και διακυβέρνησης της χώρας, παραμένουν σκεπτικοί, μετά από κάθε κυβερνητικό πανηγυρισμό που ακολουθεί μια πραγματική η συμβολική πρόοδό μας που διαπιστώνεται από τους διεθνείς οργανισμούς.

Η συνήθης απάντηση στο ερώτημα του τίτλου έχει, κυρίως, δεοντικό χαρακτήρα: Είτε είναι πολιτική είτε νομική, δεν επικεντρώνεται στην ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης με σύγχρονα εργαλεία. Ως αποτέλεσμα, οι απαντήσεις δεν μεταφράζονται σε πράξη και η συζήτηση απασχολεί μόνον τους επαϊοντες.

Τόσο τα ΜΜΕ όσο και οι μη μυημένοι στον κόσμο της δημοσιοϋπαλληλίας, όταν αναφέρονται σ’ αυτήν, χρησιμοποιούν το ουδέτερο «Δημόσιο». Το Δημόσιο φαίνεται σαν μια εναία, αδιαφοροποίητη ενότητα κακών, μάλλον, παρά καλών πραγμάτων.

Κάθε φορά που εκδηλώνεται μια καταστροφή (πχ δασική πυρκαγιά) η διαγράφεται μια απειλή για τη χώρα (βλ. πόλεμος στην Ουκρανία) εκδηλώνονται αντιδράσεις με περισσότερο συμβολικό και λιγότερο με ουσιαστικό περιεχόμενο. Κατά παράδοση συγκαλείται το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) αλλά το τι συζητείται και αποφασίζεται εκεί δεν ανακοινώνεται ποτέ.

Οι πολλοί και κακοί νόμοι θεωρούνται αιτία μιας κακής διακυβέρνησης. Ειδικά, όσον αφορά την Δημοκρατία, αυτή πλήτττεται βάναυσα από την ύπαρξή τους. Και τούτο, διότι η Δημοκρατία στηρίζεται στο κράτος δικαίου. Οι αποφάσεις, δηλαδή, μιας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης πρέπει να στηρίζονται σε νόμους και κανονιστικές ρυθμίσεις.

Η δήλωση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην ΔΕΘ ότι «Προχωρούμε στην ουσιαστική και ολόπλευρη αποκομματικοποίηση του κράτους. Κόβουμε τον ομφάλιο λώρο των μετακλητών υπαλλήλων. Σήμερα ο κάθε υπουργός έχει μια στρατιά μετακλητών που σε κάθε ανασχηματισμό τον παίρνει μαζί του. Αυτό θα τελειώσει» έχει την αυτονόητη σημασία της. Την χαιρετίζω όπως θα έκανα και με μια αντίστοιχη δήλωση του Πρωθυπουργού.

Ο υπουργός Εργασίας «εκμυστηρεύτηκε» ότι υπογράφει σημαντικές αποφάσεις που αφορούν τις συντάξεις μόνος του, ενώ η διοικητική ιεραρχία του υπουργείου αρνείται να τις υπογράψει.

71.000 στρέμματα κάηκαν στα Γεράνεια όρη, στην μεγαλύτερη πυρκαγιά των τελευταίων ετών. Μια ανυπολόγιστη περιβαλλοντική καταστροφή ήρθε να προστεθεί σ’ εκείνες της Εύβοιας, της Καρδίτσας, της Σάμου, του Αγ. Στεφάνου, για να περιοριστώ στις πιο πρόσφατες και εμβληματικές φυσικές καταστροφές. Πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμοί μαστίζουν τη χώρα σ’ ένα σπιράλ θανάτου και καταστροφής.

«Θα κάνουμε μια ΕΔΕ» ανακοίνωσε ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη μετά τον ξυλοδαρμό άοπλου πολίτη από αστυνομικό στη Ν. Σμύρνη. «Σε διαθεσιμότητα τέθηκε ο αστυνομικός μετά από ΕΔΕ» ανακοινώθηκε λίγα 24ωρα, μετά, από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Αυτές οι εκφράσεις-κλισέ ακούγονται, κάθε φορά, από πολιτικούς προϊσταμένους δημοσίων υπαλλήλων όταν διαπιστώνεται/αποκαλύπτεται ένα παράπτωμά τους.

Το «Σχέδιο Ανάκαμψης» στο οποίο προσβλέπουν τόσο η αγορά όσο και η κυβέρνηση είναι η μεγαλύτερη δέσμη μέτρων που έχει υιοθετηθεί, ποτέ, από την Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό την στήριξη των οικονομιών της. Μάλιστα, ακριβέστερη θα ήταν η έκφραση ότι το Σχέδιο Ανάκαμψης στοχεύει στην ανοικοδόμηση της Ευρώπης.  Μιας διαφορετικής, όμως, Ευρώπης από την σημερινή. Το γιγαντιαίο προγράμμα, συνολικού ύψους 1,8 τρισ. Ευρώ, έχει ως αφορμή τη νόσο COVID-19 αλλά η πρόθεση των δημιουργών του είναι να οικοδομηθεί, μέσω αυτού, μια Ευρώπη πιο πράσινη, πιο ψηφιακή και πιο ανθεκτική.

Κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου 2019-Σεπτεμβρίου 2020 έχουν ψηφιστεί πολλές διατάξεις «κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης». Πολλές από τις διατάξεις αυτές σχετίζονται με εξαιρέσεις στο σύστημα προμηθειών και στις προλήψεις με κοινή αιτιολογία την έκτακτη ανάγκη που δημιουργήθηκε με την Covid-19.

Οι μετακλητοί στο δημόσιο αποτελούν  ένα όνειδος για το πολιτικό και το διοικητικό σύστημά μας. Καταρρακώνουν κάθε έννοια αξιοκρατίας, ισότητας και δημοκρατίας. Πρόκειται περί υπαλλήλων που προσλαμβάνονται στο δημόσιο με μοναδικό κριτήριο την συγγενική, φιλική η κομματική τους σχέση μ’ ένα πολιτικό πρόσωπο. Είναι ένα κατάλοιπο της οθωμανικής διοίκησης το οποίο όχι μόνον δεν αποβλήθηκε αλλά έχει αποκτήσει διαστάσεις τέτοιες που το καθιστούν ένα κεντρικό ηθικό και πολιτικό ζήτημα στον δημόσιο διάλογο.

H τηλεργασία (ή εργασία από απόσταση) είναι μια νέα μορφή εργασίας, κατά την οποία οι εργαζόμενοι εχουν τη δυνατότητα να εργάζονται απο οπουδήποτε και οποιαδήποτε μέρα και ώρα. Αυτό μπορεί να γίνει χάρι στη χρήση της σύγχρονης πληροφορικής τεχνολογίας και του διακτύου.

Η κυβέρνηση της ΝΔ και του κ. Μητσοτάκη, όπως κι όλες οι άλλες κυβερνήσεις της Δεξιάς, απεχθάνονται, ιδιαιτέρως, δύο πράγματα: Την αυτοδιοίκηση και την κοινωνική αλληλεγγύη.

Έχουμε επισημάνει, με άλλες ευκαιρίες, τους κινδύνους και τις παγίδες που εμπερικλείονται στην έννοια και την δημόσια πολιτική της «Εθνικής Ασφάλειας». Το πρόβλημα μ' αυτήν είναι ότι το αντικείμενό της μπορεί να διευρύνεται τόσο πολύ ώστε να γίνεται ένα πασπαρτού, με το οποίο μπορεί η εκάστοτε κυβέρνηση να απαγορεύει η να επιτρέπει  πράξεις και συμπεριφορές τις οποίες δεν θα μπορούσε, υπό άλλες συνθήκες, να ρυθμίσει.

Πέρυσι, τέτοιον καιρό, ο επελαύνων ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης κ. Μητσοτάκης, παρέστη σε μια σημαντική εκδήλωση. Είχε τον τίτλο «Ελλάδα 2021» και την οργάνωνε το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών. Σ' αυτή την εκδήλωση παρουσιάστηκαν προτάσεις σε σχέση με αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που πρέπει να δρομολογηθούν ώστε η Ελλάδα, από το εμβληματικό 2021 και μετά, να ατενίσει το μέλλον της από ακόμη καλύτερη θέση και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

Στην χώρα μας, η οργάνωση των δημόσιων πολιτικών προηγήθηκε της ορθολογικής διοικητικής οργάνωσης του κράτους.  Αυτές οργανώθηκαν, ανορθολογικά, με βάση ένα πελατειακό πρότυπο το οποίο, σε βάθος χρόνου, μεταλλάχθηκε σ’ ένα ιδιοτυπικό σύστημα διακυβέρνησης. Αυτό οφειλόταν στις «φυλές» και τους «φυλάρχους» που υποδύονταν τους κυβερνήτες ενός, κατά τα λοιπά, δυτικοστραφούς κράτους σε βάθος 200 χρόνων.

Ο πατριωτισμός συνιστά μια μετα-έννοια, όπως και η δημοκρατία. Σημαίνει, αυτονοήτως, κάτι για τον καθέναν το οποίο δεν είναι, κατ’ ανάγκη, ίδιο με αυτό που αντιλαμβάνεται ένας άλλος. Μπορεί, μάλιστα, σε περιόδους κοινωνικής έντασης να σημαίνονται με την έννοια αυτή αντίθετα μεταξύ τους σημαινόμενα. Πολλοί προσθέτουν, χάριν σαφήνειας, επιθετικούς προσδιορισμούς στον πατριωτισμό και, γι’ αυτό, απαντάται ως «νέος», «προοδευτικός», «γνήσιος», «συνταγματικός», ακόμη και ως «έλλογος». Πέραν αυτού, διάφορες συνθέσεις δημιουργούνται με πρώτο συνθετικό το επίθετο «πατριωτικός» σε όλα τα γένη: «πατριωτική ενότητα», «πατριωτικό καθήκον», «πατριωτική στάση», «πατριωτική συνείδηση» κοκ.