Ο Παναγιώτης Καρκατσούλης γράφει για τον ΣΠΑΥ, ο οποίος αποτελεί ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα διαδημοτικής συνεργασίας στην Ελλάδα. Η πορεία του στην προστασία του Υμηττού, η συμβολή των εθελοντών και η πρόσφατη αντιπαράθεση γύρω από τη διοίκησή του αναδεικνύουν τη σημασία της συνέχειας και της αποτελεσματικής διαχείρισης ενός θεσμού με κρίσιμο περιβαλλοντικό ρόλο.
Για τον ΣΠΑΥ, τον Σύλλογο Προστασίας και Ανάπτυξης του Υμηττού δεν έχω φεισθεί καλών λόγων. Πρόκειται για τον διαδημοτικό φορέα- μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση- που αποτελείται από 12 Δήμους της Αττικής που έχουν σύνορα με τον Υμηττό, με κύριο στόχο την πυροπροστασία, τη δασοπροστασία και την αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος του βουνού.
Ο ΣΠΑΥ πρωτοστατεί σε δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, συνεργάζεται με εθελοντικές ομάδες και διοργανώνει εκδηλώσεις, όπως το ετήσιο «SPAY Forum» στο οποίο ανακοινώνονται ενδιαφέρουσες πρωτοβουλίες και ανταλλάσσουν ιδέες και προτάσεις οι Δήμοι για το μέγιστο πρόβλημα των καιρών μας, την κλιματική αλλαγή.
Ο ΣΠΑΥ είχε- ή, έχει ακόμη;- δύο χαρακτηριστικά: πρώτον ότι οι κομματικές αντιπαλότητες- οι οποίες στον χώρο της αυτοδιοίκησης είναι, ενίοτε, έντονες λόγω των τοπικισμών- εξαφανίζονταν ως δια μαγείας. Η συνεργασία με βάση την αρχή «ο καθένας σύμφωνα με τις δυνατότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του» εφαρμόστηκε, επί σειρά ετών, δίνοντας ένα εξαιρετικό παράδειγμα ότι στην Ελλάδα μπορούμε να κυβερνηθούμε, να διεκπεραιώσουμε τα του οίκου μας κι αλλιώς, έξω από τα όρια του πελατειακού κράτους και των κομματικών διευθετήσεων.
Κατά δεύτερον, ο ΣΠΑΥ έγινε συνώνυμο της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των πόρων. Είναι μια πρωτοβουλία που «διεκδίκησε» από την επαγγελματική πολιτική (και την πελατοκρατία) χώρο και πόρους κατάφερε να αποτελέσει υπόδειγμα για πολλούς άλλους Δήμους στην Ελλάδα.
Ο ΣΠΑΥ πρωτοστάτησε στην οργάνωση της πρόληψης όσον αφορά την πολιτική προστασία του Υμηττού: Δημιούργησε ένα ολοκληρωμένο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης από τη φωτιά, κι ένα σώμα εκπαιδευμένο για αντίδραση σε ελάχιστο χρόνο, αφ’ ης το σήμα της πυρκαγιάς έφτανε στο επιχειρησιακό του κέντρο. Ψυχή και αποτελεσματικός πόρος για την επιτυχία του εγχειρήματος ήταν και είναι οι εθελοντές του ΣΠΑΥ. Μέσα από τη διαρκή προσπάθεια επιλογής και της κατάλληλης εκπαίδευσής τους δημιουργήθηκε ένα σημαντικό γνωστικό κεφάλαιο που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την συνέχεια και την επιτυχία στην επίτευξη των στόχων του ΣΠΑΥ.
Μεταξύ των Δημάρχων που συνέδραμαν στον σκοπό του ΣΠΑΥ εκείνος που καθοδήγησε, οργάνωσε και ενέπνευσε την πορεία του ΣΠΑΥ ήταν ο Δήμαρχος Ελληνικού-Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος.
Ο επόμενος Δήμαρχος που ανέλαβε τα ηνία του ΣΠΑΥ, ο Ι. Μάδης φέρεται να μην έχει τις ίδιες ικανότητες και τον Κωνσταντάτο. Η έριδα της οποίας γίναμε μάρτυρες, τις προηγούμενες μέρες, δεν φαίνεται να οφείλεται σε κάτι άλλο. Ο τυπικός λόγος είναι η καταγγελία του πρώην επικεφαλής ότι ο νυν δεν μερίμνησε, εγκαίρως, για τον καθαρισμό του Υμηττού. Ο νυν επικεφαλής αντέτεινε ότι ανταποκρίνεται επιτυχώς στον καθαρισμό και η όποια καθυστέρηση οφείλεται στην καθυστέρηση του προσυμβατικού ελέγχου των αναγκαίων κονδυλίων.
Ανεξαρτήτως της βασιμότητας των ένθεν και ένθεν απευθυνόμενων κατηγοριών και διαπιστώσεων, ένα πράγμα είναι σημαντικό: Όποιος υπονομεύσει την πορεία και τα επιτεύγματα του ΣΠΑΥ δεν θα βλάψει ανεπανόρθωτα την πολιτική του καριέρα αλλά θα βρεθεί κατηγορούμενος ενώπιον των εκατομμυρίων πολιτών που συνέδραμαν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στην επιτυχία αυτού του μοναδικού πειράματος.
Η αίσθησή μας είναι ότι αυτό δεν θα συμβεί. Αντιθέτως, πιστεύω, βάσιμα ότι παρά τις αντιδικίες και τις αντεγκλήσεις, το επίτευγμα της κοινωνίας πολιτών που κατάφερε να γεφυρώσει το κεντρικό κράτος με τον ιδιωτικό τομέα και την αυτοδιοίκηση, θα συνεχίσει, ακόμη πιο ενισχυμένο, προς όφελος των πολιτών και της περιβαλλοντικής μας ισορροπίας.
