Για πολλούς οι δημόσιοι υπάλληλοι αποτελούν ένα από τα πολλά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας. Έχουν χαρακτηριστεί ακόμη και ως «βαρίδι της ανάπτυξης» και έχουν προταθεί ως λύσεις ακόμη και οι μαζικές απολύσεις.
Για άλλους, ισχύει ότι το Δημόσιο εξακολουθεί να αποτελεί ένα έσχατο οικονομικό και κοινωνικό καταφύγιο που όποιος καταφέρει να «τρουπώσει», κατά πως το έλεγε ο Κώστας Βουτσάς με την γλαφυρότητα που τον διέκρινε, έχει λύσει το πρόβλημα του βίου του.
Εν τω μεταξύ, οι κυβερνήσεις ομνύουν στο δικό τους αφήγημα που παραμένει, με ελαχιστότατες εξαιρέσεις, σταθερό και ανθεκτικό: Ο πελατειασμός, το ελληνικό σύστημα οργάνωσης και διοίκησης που αντιλαμβάνεται ως καθοδηγούσα διάκριση μεταξύ των των υποψηφίων και των υπηρετούντων δημοσίων υπαλλήλων το δίπολο «ημέτεροι- άλλοι» και αδιαφορεί για τις δυτικότροπες λύσεις που στηρίζονται στην αντικειμενικότητα και την αξιοκρατία.
Η προοδευτική ενσωμάτωση της χώρας στην ΕΕ και η δημιουργία του ΑΣΕΠ όρθωσαν αρκετά αναχώματα απέναντι στον επιθετικό πελατειασμό. Έπρεπε, λοιπόν, να βρεθούν παρακαμπτήριες, προκειμένου να διατηρηθεί ο πυρήνας του πελατειασμού. Η πιο γνωστή τακτική ήταν και εξακολουθεί να είναι η άκριτη υιοθέτηση ονομάτων μεταρρυθμίσεων -π.χ. στοχοθεσία, αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα, έλεγχος, δεξιότητες- που δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από κελύφη, αδειανά πουκάμισα.
Η ευκολία με την οποία νομοθετούνται σχετικά προγράμματα και συμπεριφορές είναι παροιμιώδης. Όλα αυτά εγκαταλείπονται λίγο μετά νομοθέτησή τους. Ο στόχος των πελατοκρατών πολιτικών είναι μπορέσουν να «πουλήσουν» τη μεταρρύθμιση τόσο στο στενότερο κομματικό ακροατήριο τους όσο και ευρύτερα, στους καλόπιστους που προσβλέπουν σ’ ένα άλλο αποδοτικό και φιλικό κράτος.
Υπάρχουν πολλοί που δεν αντιλαμβάνονται το modus operandi του πελατειακού κράτους. Πολλοί ενάγουν τις κυβερνήσεις για την μη εφαρμογή όσων ψήφισαν, για τις δολιχοδρομίες που επιλέγονται προκειμένου να φαίνεται προς τα έξω η μεταρρυθμιστική ορμή των νομοθετών ενώ, στην πράξη, ακολουθούνται ακριβώς αντίρροπες τακτικές, δηλαδή, καθυστερήσεις, γραφειοκρατικοποίηση και εργαλειοποίηση των μεταρρυθμίσεων.
Εν τω μεταξύ, όσοι από τους πραγματικούς ανθρώπους της δημόσιας διοίκησης αντιστέκονται στον «μεγάλο ύπνο» και ψάχνουν να βρουν νόημα, εσοχές σε μια εδραιωμένη οργανωσιακή κουλτούρα μετριότητας και εφησυχασμού, είναι εκείνοι που κάνουν τη διαφορά. Χάρι σ’ αυτούς, υπάρχουν υπηρεσίες που παρουσιάζουν επιτεύγματα και υπάλληλοι που διακρίνονται για τη φιλοπατρία και τις επιδόσεις τους.
Το στοίχημα για κάθε επίπεδο διακυβέρνησης, κεντρικό, περιφερειακό είτε τοπικό είναι να μπορέσει να ενισχύσει την φωτεινή πλευρά του ανθρώπινου δυναμικού, εκείνη των θετικών επιτευγμάτων του.
ΤΑ ΝΕΑ (έντυπη έκδοση)
