Η πρόσφατη επιβολή από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) διοικητικού προστίμου ύψους 40.000€ σε ευρωβουλευτή και 400.000€ στο Υπουργείο Εσωτερικών (ΥΠΕΣ) για διαρροή αρχείου προσωπικών δεδομένων αποδήμων, αλλάζει τα δεδομένα σε σχέση με την αυθαιρεσία και την ατιμωρησία που απαντάται ευρέως στο ελληνικό Δημόσιο.
Η Αρχή, έπειτα από πλήθος καταγγελιών αποδήμων για χρήση των ηλεκτρονικών διευθύνσεων που είχαν χρησιμοποιήσει για την εγγραφή τους στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού μέσω της πλατφόρμας του ΥΠΕΣ apodimoi.gov.gr, για σκοπούς προεκλογικής διαφήμισης από την ευρωβουλευτή Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου, προχώρησε σε αυτεπάγγελτη, ενδελεχή έρευνα του θέματος, ασκώντας την αρμοδιότητα και την εξουσία που της δίνει ο νόμος. Στις 27/5/24 εξέδωσε την 68 σελίδων υπ’ αρ. 16 απόφασή της για την επιβολή των προστίμων, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών στις οποίες πρέπει να προβεί το ΥΠΕΣ. Αναμένονται οι αποφάσεις της Αρχής για τη Νέα Δημοκρατία και για τον φερόμενο ως υπεύθυνο της διαρροής, τότε Γραμματέα Αποδήμων της ΝΔ, Νίκο Θεοδωρόπουλο.
Σημειώνεται, ότι η δεν είναι η πρώτη φορά που η ΑΠΔΠΧ επιβάλει πρόστιμο σε δημόσιο φορέα για παραβίαση της νομοθεσίας περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων (π.χ. το πρόστιμο των 75.000€ στο Υπουργείο Τουρισμού, το 2021). Ωστόσο, το ύψος του προστίμου προς το ΥΠΕΣ ξεπερνάει κατά πολύ τα συνήθη ποσά, καταδεικνύοντας, αφενός τη σοβαρότητα των πράξεων και των παραλείψεων του φορέα, αφετέρου την αποφασιστικότητα της Αρχής για την πάταξη τέτοιων φαινομένων με τον αυστηρό παραδειγματισμό του Υπουργείου.
Το εν λόγω πρόστιμο θα βαρύνει τον προϋπολογισμό του ΥΠΕΣ, το οποίο θα ασκήσει, προφανώς, όλα τα διαθέσιμα ένδικα μέσα κατά της απόφασης της Αρχής. Το πότε θα τελεσιδικήσει η σχετική δικαστική απόφαση είναι άγνωστο. Αυτό που είναι βέβαιο, είναι ότι θα χρειαστεί, έστω και προσωρινά, να ανακατανείμει τις δαπάνες του και να στερήσει ένα σημαντικό κονδύλι από ουσιαστικές δράσεις του για την πληρωμή ενός προστίμου που θα είχε αποτρέψει η εξυπακουόμενη εφαρμογή των νόμων.
Το ΥΠΕΣ, ενδεχομένως, να κληθεί, επίσης, να πληρώσει αποζημιώσεις που θα προκύψουν από αγωγές των θιγόμενων πολιτών, ένεκα της αστικής ευθύνης του δημοσίου. Και, εκτός και αν στραφεί, με τη σειρά του, αναγωγικά έναντι των δημοσίων υπαλλήλων που ενήργησαν με δόλο ή/και βαριά αμέλεια και ευθύνονται για τη ζημιά, αυτός που θα πληρώσει, για ακόμη μια φορά, τη διαφθορά της δημόσιας διοίκησης και την ασυδοσία της πολιτικής εξουσίας, δεν είναι άλλος από τον Έλληνα φορολογούμενο.
Ελπίζουμε, ότι η απόφαση της σημερινής ηγεσίας του ΥΠΕΣ να μην προχωρήσει σε Ένορκη Διοικητική Εξέταση, όπως επιβάλλει ο Κώδικας Δημοσίων Υπαλλήλων για τη διερεύνηση διοικητικών παραπτωμάτων, αλλά να αναθέσει στην Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου – μια υπηρεσία που δρα (ανεπιτυχώς στη συγκεκριμένη περίπτωση) προληπτικά και όχι κατασταλτικά – τη διερεύνηση της υπόθεσης, να μην είναι δηλωτική πρόθεσης ατιμωρησίας των υπευθύνων, αλλά αποτελεσματικότερης διαχείρισης του θέματος.
Σε κάθε περίπτωση, η αποφασιστική δράση της ΑΠΔΠΧ (όπως και της ΑΔΑΕ στο πρόσφατο παρελθόν) και η επιβολή των προστίμων, αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο των ανεξάρτητων αρχών, όχι μόνο ως εγγυητές των δικαιωμάτων των πολιτών, αλλά και ως αποτελεσματικών μηχανισμών στην καταπολέμηση των χρόνιων παθογενειών της δημόσιας διοίκησης και των αυθαιρεσιών της πολιτικής εξουσίας. Καθιστά, επομένως, σαφή τη συμβολή τους στη διασφάλιση των θεμελιωδών αρχών και αξιών της δημοκρατίας, στην αποκατάσταση του περί δικαίου αισθήματος και στην ανάκτηση της εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατία.
Στη δράση αυτή αρωγοί και υποκινητές πρέπει να είναι οι ίδιοι οι πολίτες καταγγέλλοντας κάθε μικρή ή μεγάλη παρανομία, αυθαιρεσία ή περιστατικό διαφθοράς, χωρίς δισταγμό.
