ΙΝΕΡΠ Lab - Εργαστήρι πολιτικής

Ποιοι είναι τελικά οι μετακλητοί υπάλληλοι; Συχνά τους περιγράφουμε ως «δημόσιους υπαλλήλους οι οποίοι δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι». Αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία εργαζομένων στον κρατικό μηχανισμό, όμως πόσα πραγματικά γνωρίζουμε για τον ρόλο, τα προσόντα και το κόστος τους στον κρατικό προϋπολογισμό;

Στο ΙΝΕΡΠ αναλύσαμε τα δεδομένα από το πρόσφατο κουίζ μας, εξάγοντας πολύτιμα συμπεράσματα για το πώς αντιλαμβάνεται η κοινωνία αυτήν την αθέατη «προσωπική φρουρά» των πολιτικών. Ας δούμε τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα!

 

Από το ΙΝΕΡΠ Lab - Εργαστήρι Πολιτικής

Οι μετακλητοί αποτελούν μια ιδιόμορφη κατηγορία προσωπικού. Εργάζονται μέσα στη δημόσια διοίκηση, αλλά δεν υπάγονται στο ίδιο θεσμικό πλαίσιο με τους υπόλοιπους δημοσίους υπαλλήλους. Αυτή η ιδιαιτερότητα βρίσκεται στον πυρήνα της δημόσιας συζήτησης γύρω από τον θεσμό.

 

Δείτε ποιες είναι οι σωστές απαντήσεις και τι απάντησε το κοινό μας:

 

1. Είναι υπάλληλοι υψηλών προσόντων; Η πραγματικότητα για τις απαιτήσεις της θέσης συχνά εκπλήσσει: Σύμφωνα με τον Νόμο 4622/2019, το ελάχιστο προσόν για την πρόσληψη συνεργατών στα ιδιαίτερα γραφεία είναι το απλό απολυτήριο Λυκείου. Η άποψη του κοινού: Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν καλά ενημερωμένη, καθώς το 61% απάντησε σωστά. Ωστόσο, ένα σημαντικό 30% υπερεκτίμησε τις απαιτήσεις του νόμου, πιστεύοντας λανθασμένα πως απαιτείται υποχρεωτικά Πτυχίο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

2. Πόσοι είναι και τι συμβαίνει όταν αποχωρεί ο πολιτικός που τους διόρισε; Η εργασιακή τους σχέση είναι απολύτως εξαρτημένη και λύεται αυτόματα με την αποχώρηση του προσώπου που τους διόρισε. Παράλληλα, ο αριθμός τους αυξάνεται διαρκώς, αγγίζοντας τους 3.372 μετακλητούς τον Οκτώβριο του 2025. Η άποψη του κοινού: Το κοινό κατανοεί πλήρως τη φύση αυτής της εργασίας, με το συντριπτικό 91% των ερωτηθέντων να γνωρίζει πως η εργασιακή τους σχέση λύεται αυτόματα. Παρόλα αυτά, υπήρξε διχογνωμία για τον ακριβή αριθμό τους: μόνο το 47% γνώριζε τον σωστό αριθμό (3.372), ενώ ένα μεγάλο ποσοστό (34%) πίστευε ότι είναι πολύ περισσότεροι, αγγίζοντας τους 4.368.

3. Πόσο κοστίζουν στον Έλληνα φορολογούμενο; Η συνολική ετήσια δαπάνη μισθοδοσίας τους εκτιμάται στα σχεδόν 96,8 εκατομμύρια ευρώ (χωρίς να υπολογίζονται τυχόν άδηλοι πόροι). Ο μέσος μικτός μηνιαίος μισθός ενός μετακλητού υπολογίζεται στα 1.915€, με τους Διευθυντές πολιτικών γραφείων να λαμβάνουν περίπου 2.400€. Η άποψη του κοινού: Υπάρχει έντονη παρανόηση γύρω από τις απολαβές. Μόλις το 22% εντόπισε σωστά τον μέσο μισθό των 1.915€, ενώ το 61% πίστευε λανθασμένα πως οι αμοιβές φτάνουν κατά μέσο όρο τα 2.200€. Σχετικά με το συνολικό ετήσιο κόστος, οι εκτιμήσεις ήταν διασκορπισμένες: μόνο το 26% προσέγγισε σωστά το ποσό γύρω στα 100 εκατομμύρια ευρώ, την ώρα που πολλοί το υποτίμησαν, με το 30,4% να κάνει λόγο για μόλις 25 εκατομμύρια.

4. Υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τους μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους; Η απάντηση είναι όχι. Οι διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα (Υ.Κ.) δεν εφαρμόζονται γενικά και άμεσα σε αυτούς λόγω της ειδικής τους σχέσης. Αντίθετα, διέπονται από έναν δικό τους, ξεχωριστό «Κώδικα Δεοντολογίας» που προσπαθεί –θεωρητικά– να προλάβει φαινόμενα σύγκρουσης συμφερόντων, αφήνοντας εκτός τον «Κώδικα Ηθικής και Επαγγελματικής Συμπεριφοράς» των κανονικών δημοσίων υπαλλήλων. Η άποψη του κοινού: Οι ερωτηθέντες έχουν αντιληφθεί αυτή τη νομική ιδιαιτερότητα, με το 69% να γνωρίζει πως ο Υ.Κ. δεν τους εφαρμόζεται γενικά. Εντούτοις, υπάρχει σύγχυση στους ορισμούς: μόνο το 13% απάντησε σωστά τον Κώδικα Δεοντολογίας, ενώ πάνω από τους μισούς (52%) τον μπέρδεψαν με τον Κώδικα Ηθικής.

5. Ελέγχονται οι πράξεις τους από τις αρμόδιες αρχές; Ενώ ο κώδικάς τους απαιτεί σεβασμό σε αρχές όπως η διαφάνεια και η λογοδοσία, πρακτικά οι μετακλητοί δεν υπάγονται στον έλεγχο του Εθνικού Συστήματος Ακεραιότητας (ΕΣΑ) (ν. 4795/2021). Η άποψη του κοινού: Το κοινό είναι συνειδητοποιημένο ως προς αυτή την έλλειψη ελέγχου, καθώς το 61% των συμμετεχόντων απάντησε σωστά πως δεν υπάγονται στο ΕΣΑ.

6. Ποιος είναι τελικά ο ρόλος τους; Οι μετακλητοί λειτουργούν ουσιαστικά ως «προσωπική φρουρά» του εκάστοτε πολιτικού προσώπου, αναλαμβάνοντας συχνά ρόλο μεσολαβητή και προκαλώντας πολλές φορές αδιαφορία και κυνισμό στα μόνιμα στελέχη της διοίκησης. Η άποψη του κοινού: Στο σημείο αυτό υπήρξε απόλυτη ταύτιση της αντίληψης των πολιτών με την πραγματικότητα! Ένα συντριπτικό 96% των συμμετεχόντων χαρακτήρισε τον ρόλο τους ακριβώς ως "προσωπική φρουρά", καταρρίπτοντας ξεκάθαρα τον μύθο των δήθεν "ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων".

 

Τα αποτελέσματα του κουίζ επιβεβαιώνουν ότι οι μετακλητοί υπάλληλοι εξακολουθούν να αποτελούν έναν θεσμό για τον οποίο υπάρχει έντονο δημόσιο ενδιαφέρον αλλά περιορισμένη γνώση. Η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας τους δεν αφορά μόνο τη δημόσια διοίκηση.Αφορά και τη διαφάνεια, τηλογοδοσία και τη σχέση της πολιτικής ηγεσίας με τον κρατικό μηχανισμό.

 

Αυτός είναι και ο στόχος του ΙΝΕΡΠ Lab: να μετατρέπει σύνθετα ζητήματα δημόσιας πολιτικής σε τεκμηριωμένη και εύληπτη γνώση για όλους.

 

 

Πατήστε για μεγέθυνση